SAYI : B.08.0.EGD.0.33.07.99/4244
TARİH: 20/10/1999
KONU : MLO Uygulamalarını Yaygınlaştırma Yönergesi

BAKANLIK MAKAMINA

İLGİ : Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Dünya Bankası arasında 18 Mayıs 1990 tarihinde imzalanan ve 10 Temmuz 1990 tarih ve 20570 sayılı Resmî Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Millî Eğitimi Geliştirme Projesi ikraz anlaşması.


Millî Eğitimi Geliştirme Projesi kapsamında eğitimde kaliteyi ve öğrenci başarısını artırmak amacıyla yapılacak her türlü araştırma ve geliştirme çalışmalarının uygulama alanı olarak ülke genelinde 7 coğrafî bölgenin 23 ilinde 208 okul, Müfredat Lâboratuar Okulu olarak seçilmiştir.
Müfredat Lâboratuar Okulları (MLO) geliştirilen öğretim programlarının, yeni eğitim öğretim ve yönetim yaklaşımlarının, Millî Eğitim Sistemine yaygınlaştırılmasından önce denendiği ve teknolojik gelişmelerin eğitime yansıtıldığı pilot okullardır. Bu okullar pilot uygulamalar sürecinde elde edilen sonuçların sistem geneline yaygınlaştırılmasında rehberlik ve danışmanlık edecekler. Müfredat Lâboratuar Okullarının üstlendikleri sorumluluk ve kamu oyunda bu okullara yönelen talep dikkate alınarak, Müfredat Lâboratuar okullarında sağlanan gelişmelerin diğer eğitim kurumlarına yaygınlaştırılmasına yönelik hazırlık çalışması başlatılmıştır.
Bu kapsamda Müfredat Lâboratuar Okulu uygulamalarının yaygınlaştırılmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemek üzere Bakanlıkta bulunan bütün birimlerin temsilcilerinin katılımıyla oluşturulan bir komisyon tarafından hazırlanan "MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MÜFREDAT LÂBORATUAR OKULU UYGULAMALARININ YAYGINLAŞTIRILMASINA İLİŞKİN YÖNERGE", 06/07/1999 tarihinde toplanan Müdürler kurulu toplantısında görüşülerek, Müfredat Lâboratuar Okulu uygulamalarının Millî Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarında yaygınlaştırılmasına ilişkin ilke kararı alınmıştı.
Müdürler Kurulunda yapılan öneriler doğrultusunda değişiklikler yapılarak son şekli verilen yönerge, 27/09/1999 tarihinde yapılan ikinci Müdürler Kurulunda tekrar görüşülmüş ve "Müfredat Lâboratuar Okulu Uygulamalarının Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarında Yaygınlaştırılmasına İlişkin Yönerge" kabul edilmiştir.
Millî Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki eğitim kurumlarında eğitimde kaliteyi ve öğrenci başarısını artırmak, yönetim ve eğitim personelinin yeterliklerini artırarak meslekî becerilerini geliştirmek, kaynak kullanımında daha etkili ve verimli olmak, teknolojinin eğitimde etkin kullanımını gerçekleştirmek amacıyla hazırlanan Müfredat Lâboratuar Okulu Uygulamalarının yaygınlaştırılmasına ilişkin yönerge ilişikte sunulmuştur.
Makamlarınızca uygun görüldüğü takdirde ekli "MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MÜFREDAT LÂBORATUAR OKULU UYGULAMALARININ YAYGINLAŞTIRILMASINA İLİŞKİN YÖNERGE"nin yürürlüğe girmesini arz ve teklif ederim.

Dr. Yurdanur ATLIOĞLU
Daire Başkanı

EKLER:
EK-1 Yönerge

Uygun görüşle arz ederim.
16/10/1999
Bener CORDAN
Müsteşar

O L U R
19/10/1999

Metin BOSTANCIOĞLU
Millî Eğitim Bakanı

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI
MÜFREDAT LÂBORATUAR OKULU UYGULAMALARININ
YAYGINLAŞTIRILMASINA İLİŞKİN YÖNERGE

BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç
Madde 1- Bu Yönergenin amacı, MLO uygulamalarının Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarında yaygınlaştırılmasına ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir. Bu suretle eğitim kurumlarında:
a) Eğitimin kalitesi ve öğrenci başarısı artırılacak,
b)Yönetim ve eğitim personelinin yeterlilikleri artırılarak, mesleki becerileri geliştirilecek,
c) Kaynakların kullanımında daha etkili ve verimli olunması sağlanacak,
d) Teknolojinin eğitimde etkin kullanımı gerçekleştirilecektir.

Kapsam
Madde 2- Bu Yönerge, MLO uygulamalarının Bakanlığa bağlı her derece ve türdeki diğer eğitim kurumlarında yaygınlaştırılması çalışmalarına ilişkin iş ve işlemleri kapsar.

Dayanak
Madde 3- Bu Yönerge, 1739 Sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu ve 3797 Sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'a dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar
Madde 4- Bu Yönergede geçen:
a) Bakanlık: Milli Eğitim Bakanlığını,
b) Eğitim Kurumu: Her derece ve türdeki okulu,
c) MEGP: Milli Eğitimi Geliştirme Projesini,
d) MLO: Müfredat Lâboratuar Okulu, Milli Eğitimi Geliştirme Projesi kapsamında yapılan çalışmaların uygulanarak denendiği 208 pilot okulu,
e) EARGED: Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığını,
f) YÖDGED: Yönetimi Değerlendirme ve Geliştirme Dairesi Başkanlığını,
g) MLO Modeli: Eğitimde kaliteyi ve öğrenci başarısını artırmak için yapılacak çalışmaların bütününü açıklayan EARGED tarafından hazırlanan model kitabı,
h) Okul Gelişim Modeli: Eğitim kurumlarında planlı ve sürekli gelişimi sağlayacak gelişim süreci basamaklarını açıklayan EARGED tarafından hazırlanan model kitabı,
ı) Fen Lâboratuarları Kılavuzu : Eğitim kurumlarında oluşturulacak fen lâboratuarlarının kuruluş, donanım ve ekipmanların düzenlenmesini gösteren EARGED tarafından hazırlanan kılavuz kitabı,
j) OGYE: Eğitim kurumlarında planlı okul gelişimini yürüten Okul Gelişimi Yönetim Ekibini,
k) TKY: Toplam Kalite Yönetimi eğitim kurumlarında benimsenecek olan yeni yönetim yaklaşımını,
l) Okul Toplumu:Yönetici, öğretmen, öğrenci, veli,destek personeli ve okul çevresini,
m) Destek Personeli: Eğitime destek hizmetleri veren, konusunda uzmanlaşmış personeli,
n) Kaynak : Fizikî, malî ve insan kaynaklarını, ifade eder.

İKİNCİ KISIM
Yaygınlaştırma
BİRİNCİ BÖLÜM
Yaygınlaştırmaya İlişkin Esaslar

Yaygınlaştırmaya İlişkin Esaslar
Madde 5- Milli Eğitim sistemimize yönelik olarak yapılacak her türlü araştırma ve geliştirme çalışmalarında MEGP kapsamında belirlenmiş olan 208 MLO; pilot ve model okul olma özelliklerini sürdürür:
a) Yaygınlaştırma sürecine katılan diğer okullar MLO adıyla adlandırılamaz.
b) MLO'lar, öncü ve lider konumunda yaygınlaştırma sürecine katılan eğitim kurumlarına rehberlik ve danışmanlık yapar.
c) Yaygınlaştırma sürecine katılacak okullar alt yapılarını hazır hale getirirler.
Yaygınlaştırmada Dikkate Alınacak Esaslar
Madde 6-Yaygınlaştırma çalışmalarında:
a) Eğitim kurumlarında yapılacak yaygınlaştırma çalışmalarında MLO Modeli'nde öngörülen ilke, standart ve özellikler esas alınır.
b) Mesleki Teknik Eğitim Kurumlarında bu yönerge kapsamında yapılacak çalışmaları ilgili genel müdürlükler EARGED'le işbirliği içinde yürütür. Bu kurumlardaki mesleki alanlara ilişkin esaslar ve standartlar ilgili genel müdürlükler ile METARGEM tarafından düzenlenir.

İKİNCİ BÖLÜM
Yaygınlaştırma Sürecinde Eğitim Kurumlarında
Yapılacak Uygulamalar

Toplam Kalite Yönetimi
Madde 7- Eğitim kurumlarında, toplam kalite yönetimi esas alınır:
a) Her okulda kalite kurulu oluşturulur. Bu kurul, toplam kalite yönetimi anlayışı ile süreçleri tasarlar, yürütür ve kalitenin geliştirilmesi için gerekli kararları ve önlemleri alır.
b) Her okulda kalite geliştirme ekipleri oluşturulur.
c) Kalite kurulu ve kalite geliştirme ekiplerinin kuruluşu ve işleyişi ile ilgili esas ve usuller MLO Modeli' ne göre yürütülür.

Planlı Gelişim
Madde 8- Eğitimin niteliğini geliştirmek ve öğrenci başarısını artırmak için eğitim kurumları paylaşımcı bir yönetim anlayışı ile yönetilir ve iş birliğine dayalı bir çalışma kültürünün okula yerleşmesi sağlanır:
a) Eğitim kurumlarında OGYE kurulur.
b) OGYE, her öğretim yılı için o öğretim yılının başında uygulamaya girecek şekilde Okul Gelişim Planı hazırlar ve uygular.
c) OGYE'nin kuruluşu, Okul Gelişim Planı'nın hazırlanışı ve uygulanışı ile ilgili bilgiler için Okul Gelişim Modeli'nden yararlanılır.

Teftiş
Madde 9- Eğitim kurumlarının teftişi, eğitim öğretim sürecinin ve ortamlarının gelişimini hedefleyen rehberlik ve danışmanlık esas ve öncelikli olarak yapılır:
a) Müfettişler okullardaki OGYE, Teknoloji Gurubu ve Toplam Kalite Kurullarına danışmanlık ve rehberlik yapar.
b) Eğitim öğretim ve yönetim sürecinin teftişi, öğretmenlerin ve yöneticilerin kendi alanlarındaki mesleki yeterliliğini, performansını ve öğrencilerin başarı düzeylerini geliştirecek şekilde düzenlenir.
c) Teftiş'in, sistem içerisindeki yeri, eğitim öğretim sürecinde yer alan tüm unsurlara rehberlik ve danışmanlık yapacak şekilde geliştirilir.

Okul, Veli, Çevre ve Yüksek Öğretim Kurumları İle İş Birliği
Madde 10- Eğitim kurumlarında, eğitimin kalitesini ve öğrenci başarısını artırmak için okul-veli-çevre ve yüksek öğretim kurumları ile iş birliği yapılır. Okullar; yüksek öğretim kurumları ile özellikle eğitim fakültelerinden eğitim alanındaki bilimsel ve teknolojik gelişmeler ile ihtiyaç hissedilen alanlarda iş birliği yapar.

Öğrenci Merkezli Eğitim
Madde 11- Eğitim kurumlarında yapılacak çalışmalarda öğrenci merkezli eğitim esastır. Okullardaki tüm eğitim ve öğretim ile yönetim hizmetleri bu esasa göre düzenlenir:
a) Okullarda öğrenci merkezli eğitim için uygun eğitim ortamları oluşturulur. Bu amaçla, fiziki yapı ile ilgili yapılması öngörülen düzenlemeler tamamlanır.
b) Okullarda, öğrenci merkezli eğitim yaklaşımına uygun olarak ölçme ve değerlendirme sistemi, öğretim yöntem ve teknikleri ile materyalleri geliştirilir.
c) Öğrencilerin yaşam becerileri kazanmaları ders dışı etkinliklerle desteklenir.
d) Sınıf mevcudu 30 öğrenciden oluşur.
e) Okullar, tam gün (tekli) eğitim ve öğretim yapar.

Hizmet İçi Eğitim
Madde 12- Okulda görev yapan personelin mesleki etkinliğini ve verimliliğini artırmak ve eğitim ihtiyaçlarını karşılamak üzere okulda sürekli ve iş başında hizmet içi eğitim çalışmaları düzenlenir:
a) Okul içinde yapılacak hizmet içi eğitim çalışmalarından sorumlu bir Hizmet İçi Eğitim Danışma Kurulu oluşturulur. Hizmet İçi Eğitim Danışma Kurulu'nun kuruluşu ve yapacağı çalışmalar MLO Modeli' ne göre yürütülür.
b) Hizmet içi eğitim çalışmalarının yapılacağı ortamlar nitelik ve donanım açısından, öğrenme ve öğretme yöntemleri ile eğitim teknolojisi disiplininin gereklerini yerine getirecek şekilde düzenlenir.

Eğitim Teknolojisi
Madde 13- Öğrenme etkinlikleri ve öğretim programları ile bütünleştirilmiş, doğru tasarımlanmış görsel ve işitsel öğretim materyalleri, eğitim teknolojisi disiplini çerçevesinde geliştirilir ve kullanılır.

Teknoloji Grubu
Madde 14- Eğitim kurumları, Türkiye'de ve Dünyada eğitim alanındaki gelişmeleri yakından izler. Yeni yaklaşımları, teknolojik gelişmeleri yansıtan ekipman ve donanımları kendi bünyelerine kazandırmak amacıyla teknoloji grubu kurar.
Teknoloji grubunun kuruluşu ve yapacağı çalışmalar MLO Modeli' ne göre yürütülür.

Gelişimsel Rehberlik
Madde 15- Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinde bireyi ve onun gelişimsel ihtiyaçlarını ön palana alan, hizmetlerin öğrencilerin bir bütün olarak gelişimlerine yönelik olmasını öngören gelişimsel rehberlik anlayışı esas alınır ve bu anlayışın ilkeleri uygulanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Fizikî Mekân, Donanım, Ekipman ve Sarf Malzemesi

Fizikî Mekân
Madde 16- Her okulda dersliklere ve idari birimlere ek olarak; resim odası, müzik odası, iş eğitimi atölyeleri, fen lâboratuarları, bilgisayar lâboratuarı, kütüphane, çok amaçlı salon, öğretmen çalışma odası, öğretmen dinlenme odası, ekipman odası, rehberlik ve psikolojik danışma servisi, sağlık merkezi, spor salonu, baskı odası oluşturulur.

Donanım
Madde 17- Oluşturulacak mekanlarda bulunacak donanım:
a) Her sınıfta; tek kişilik öğrenci masa, sandalye ve dolapları (öğrenci sayısına göre), öğretmen masa ve sandalyesi, siyah veya beyaz yazı tahtası, tekerlekli tepegöz sehpası, bülten panosu, harita askılığı, pencere perdesi, çok amaçlı kullanıma uygun dolap, palto askısı, sabit veya portatif projeksiyon perdesi, gerekli görülen durumlarda duvar saati, klima ve termometre,
b) Öğretmen çalışma odasında; bilgisayar masaları (bilgisayar sayısına uygun), çalışma masası, sandalyeler, çok amaçlı dolap, duyuru panosu, içme suyu ünitesi ve yazı tahtası,
c) Kütüphanede; çalışma masası ve sandalye (her 500 öğrenci için 40 adet), müstakil çalışma kabini (her 500 öğrenci için 3 adet), kitaplık dolabı (kitap sayısına göre), masa-sandalye (kütüphanede çalışacak memur sayısı kadar) ve kartotek dolabı,
d) Fen lâboratuarlarında; tekerlekli tepegöz sehpası, TV-video sehpası, lâboratuar masası (her masaya iki öğrenci oturacak şekilde sayı belirlenir), öğrenciler için tabure (öğrenci sayısı kadar) ve lâboratuar lavabosu,
Fen lâboratuarlarının oluşturulması ve düzenlenmesi ile ilgili Fen Lâboratuarları Kılavuz Kitabı'ndan yararlanılır.
e) Müzik odasında; dolap, sandalye (öğrenci sayısına göre), bülten panosu öğretmen masa ve sandalyesi,
f) Yönetici odasında; çalışma masa ve sandalyesi (yönetici sayısı kadar), dolap, bülten panosu, bilgisayar masası, boy aynası ve askılık,
g) Rehberlik ve Psikolojik Danışma Servisinde; ahşap dolap ve sehpa, grup çalışma masası ve sandalye (yeter sayıda), oturma grubu, bilgisayar masa ve sandalyesi ve kitaplık,
h) Bilgisayar lâboratuarında; bilgisayar masaları ve döner sandalyeleri (20 adet), öğretmen için bilgisayar masa ve sandalyesi, teknik işler için masa ve sandalye, yazıcı sehpaları (yeteri kadar), klima (bilgisayar lâboratuarının alanına yeter sayıda), karartma perdesi, tarayıcı sehpası, camlı dolaplar, ilan tahtası, kilitli araç-gereç dolapları, disket saklama kapları, kitap rafları, merkezi alarm, yangın söndürücüleri, duvara monteli projeksiyon perdesi, beyaz tahta, kesintisiz güç kaynağı ve kablo tutucuları,
ı) Resim odasında: tekerlekli televizyon-video sehpası ve tepegöz sehpası, resim sehpası (şövalye) ve tabure (öğrenci sayısına göre), dönerli model masası, öğretmen masası-sandalyesi ve bülten panosu, bulunur.

Ekipman
Madde 18- Oluşturulacak mekanlarda bulunacak ekipman:
a) Her sınıfta; televizyon, video player, CD'li kaset çalar, tepegöz ve kağıtlı tahta,
b) Öğretmen çalışma odasında; multimedya bilgisayar (2 adet), diz üstü bilgisayar, datashow veya projeksiyon cihazı, bilgisayar yazılımları, mürekkep püskürtmeli yazıcı, lazer yazıcı, fax modem, telefon hattı (İnternet bağlantısı için) tarayıcı (scanner), CD'li kaset çalar, video kamera, fotoğraf makinası, fotokopi makinesi, plastik kaplayıcı, spiral takma makinası, kâğıt kesici, delgi aracı, tel zımbası, zımba çıkartma aracı ve makas,
c) Fen Lâboratuarlarında; lâboratuar takımlarına ek olarak, televizyon, video, tepegöz ve bilgisayar,
d) Müzik odasında; piyano veya org, flüt, saz, vb. müzik aletleri, CD'li radyo kaset çalar, televizyon ve video,
e) İdareci odasında; bilgisayar, nokta vuruşlu yazıcı, okul yönetim yazılımları ve fax makinesi,
f) Kütüphanede; televizyon, video, teyp, multimedya bilgisayar ve İnternet bağlantısı için telefon hattı,
g) Öğrenci danışma merkezinde; bilgisayar, mürekkep püskürtmeli yazıcı, rehberlik yazılımları, zekâ ve oyun setleri, telefon hattı ve CD'li kaset çalar,
h) Bilgisayar lâboratuarında; multimedya bilgisayar, ana (server) bilgisayar, uygulama programları, işletim sistemleri, eğitim ve öğretim programları, iletişim programları, anti-virüs programları, programlama dilleri, diğer hazır programlar, mürekkep püskürtmeli yazıcı, lazer yazıcı, modem, telefon hattı (ağ ve İnternet bağlantısı için) tarayıcı, datashow veya projeksiyon cihazı ve tepegöz,
ı) Resim odasında; televizyon, video player, CD'li kaset çalar ve tepegöz, bulunur.

Sarf Malzemesi
Madde 19- Öğretimde kullanılan sarf malzemeleri okul yönetimi tarafından öğretmenlere ücretsiz olarak sağlanır.

ÜÇÜNCÜ KISIM
Kaynaklar
BİRİNCİ BÖLÜM
İnsan Kaynakları

İnsan Kaynakları
Madde 20- Eğitim kurumlarının ilgili mevzuatında tanımlanmış olan destek personeline ek olarak, öğretim sürecinde öğrencilerin ve öğretmenlerin ihtiyaçlarının karşılanmasına destek hizmetleri verecek, konusunda uzman:
a) Kütüphanecilik eğitimi almış en az bir kütüphaneci,
b) Bilgisayar ve elektronik eğitimi almış en az bir teknisyen,
c) Laborant Meslek Lisesi eğitimi almış en az bir laborant,
d) En az Sağlık Meslek Lisesi eğitimi almış bir sağlık görevlisi,
e) Okul binası, tesisleri ve okulda bulunan her türlü araç, gereç ve ekipmanların kurulması, taşınması ve kullanımı sırasındaki güvenliğinden, elektrik, su ve ısınma tesisatlarının güvenliğinden sorumlu olabilecek yeterliklere sahip güvenlikten sorumlu bir personel, bulunur.
f)Destek personeli en az iki yılda bir hizmet içi eğitim kursuna katılır.

İKİNCİ BÖLÜM
Malî Kaynaklar

Malî Kaynaklar
Madde 21- Bu çalışmaların gerçekleştirilmesinde ihtiyaç duyulacak harcamalar genel bütçe ve her türlü mahalli kaynaklar ile karşılanır.

DÖRDÜNCÜ KISIM
Yetki ve Sorumluluk

Yönetim
Madde 22- Bu yönerge ile ilgili yapılacak çalışmaların organizasyonundan, yönetiminden ve çalışmaların denetiminden:
a) Bakanlık merkezinde her eğitim kurumunun bağlı bulunduğu Genel Müdürlükte oluşturulan yaygınlaştırma ve yürütme ekibi,
b) İllerde İl Milli Eğitim Müdürlükleri, yetkili ve sorumludur.

Rehberlik ve Danışmanlık Hizmetleri
Madde 23- Yönerge ile ilgili yapılacak çalışmaların:
a) Danışmanlık ve rehberlik hizmetlerini Eğitimi Araştırma ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı,
b) Toplam Kalite Yönetimi ile ilgili çalışmaları Yönetimi Değerlendirme ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı,
yapar.

Destek Hizmetleri
Madde 24- Yönerge ile ilgili belirlenen çalışmaların destek hizmetlerini:
a) Rehberlik ile ilgili çalışmaları Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü,
b) Bilişim teknolojileri ile ilgili çalışmaları Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü,
c) Hizmet içi eğitim ile ilgili çalışmaları Hizmet İçi Eğitim Dairesi Başkanlığı,
d) Tüm bu çalışmalarda ihtiyaç duyulacak materyallerin basımı ve çoğaltımını Yayımlar Dairesi Başkanlığı,
e) Mesleki ve Teknik Eğitim Kurumlarında meslek alanlarına ilişkin çalışmaları METARGEM,
yapar.

BEŞİNCİ KISIM
Yürürlük ve Yürütme

Yürürlük
Madde 25- Bu Yönerge yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 26- Bu Yönerge hükümlerini Milli Eğitim Bakanı yürütür.